Ý nghĩa của xuất gia.

 

          Xuất gia có nghĩa là khước từ những điều mơ ước của thế gian để chọn lấy cuộc sống của một vị tu sĩ mà cũng có nghĩa là vượt qua các pháp che lấp Niết Bàn bằng cách thực nghiệm con đường Giới – Định – Tuệ. Điều đó thể hiện một cách trọn vẹn qua bài kệ sau:

“ Hủy hình thủ khí tiết

Cát ái từ sở thân

Xuất gia hoằng Phật đạo

Thề độ nhất thiết nhân”.

          Nhưng tại sao xuất gia là phải:

“Hủy hình thủ khí tiết

Cát ái từ sở thân”.

          Tạm dịch:

“ Bỏ hình giừ khí tiết

Lìa ái xa người thân”.

          Trong kinh Nikaya, Thượng Tọa Bộ định nghĩa: “ Xuất gia” là cạo bỏ râu tóc, từ bỏ gia đình mà sống trong Pháp và Luật của Đức Phật.

          Vậy thì tại sao phải cạo bỏ râu tóc?

          Đứng trên phương diện của người đời thì đó là hình thức khác biệt về hình tướng.

           Nhưng đứng trên phương diện xuất thế thì đó là hình thức đoạn trừ sự ràng buộc của sợi dây tình cảm gia đình, đoạn trừ các phiền não cấu uế lậu hoặc của tự thân và những ước mộng lòng tham ái v.v…để đạt được cái tâm rỗng rang vắng lặng. Người xuất gia tu hạnh xuất thế, chẳng cùng với người thế tục chung đường. Mặc dù người ta thường bảo “ cái răng cái tóc là gốc con người”. Nhưng người xuất gia đi trên con đường xuất thế, ra khỏi kiếp người thì cái gốc con người phải bỏ, hướng đến cõi Phật rộng độ chúng sanh.

           Tóm lại thân hình khác tục, cạo tóc nhuộm áo, nương chốn thiền môn là  để xa lìa tham dục và ái.

          Như chúng ta được biết khi mình khước từ đời sống gia đình thế nhân, bước vào con đường xuất gia tu hành sống đời độc thân đã là ly dục rồi, nhưng điều đó vẫn chưa đủ, mà chỉ ở mức độ cạn mà thôi. Bởi lẽ, bản chất của ái dục triền phược rất sâu trong tự thân của mình. Ai cũng biết một điều là con người sinh ra từ dục và dục là nền tảng căn bản để làm thành thọ mạng, làm thành sự sống của con người, không có dục tức là không có ý muốn sống. Em bé kia sẽ không đòi ăn khi đói, em sẽ không có khả năng đề kháng với những lạnh nóng bất thường của thời tiết, của hoàn cảnh để em tồn tại. Bản chất của dục làm nên đời sống là vậy. Ở mức cạn, hình hài này, thọ mạng này được làm bằng dục, để khi từ hạt mầm đầu tiên điến khi có được hình hài này đã có dục rồi. Chính vì vậy mà trong Luật Sa Di Đức Phật có dạy: “Sinh tử căn bản, dục vi đệ nhất”

           Một lần nữa việc “hủy hình” lại được Đức Phật đề cập đến trong Luật Tỳ Ni. Kinh Phước Điền Đức Phật có dạy: Sa Di phải biết năm đức tính:

          Một là phát tâm xuất gia vì cảm bội Phật Pháp

          Hai là hủy bỏ hình đẹp vì thích ứng pháp y.

          Ba là cát ái từ thân vì không còn thân sơ.

          Bốn là không kể thân mạng vì tôn sùng Phật Pháp.

          Năm là chí cầu đại thừa vì hóa độ mọi người.

         Đây là những đức tính mà người Sa Di nói riêng, người xuất gia nói chung phải biết vì thông qua đây mình cũng hiểu phần nào vì sao phải cạo bỏ râu tóc, lìa xa người thân.

          Như vậy mục đích vấn đề đó là gì?

          Nói một cách ngắn gọn dễ hiểu thì đó là để xả bỏ mọi thứ phiền não trong cuộc sống tu tập của một vị tu sĩ. Một lần nữa Tổ Quy Sơn đã đề cập đến vấn đề này như sau: “Người xuất gia tâm hình khác tục” để thể hiện sự buông xả đầu tiên của người mong cầu đi đến sự giải thoát.

          Quay ngược theo dòng lịch sử cách đây hơn 2500 năm, bên dòng sông A Nô Ma huyền thoại Thái Tử Tất Đạt Đa đã dùng kiếm cắt bỏ tóc của mình, từ bỏ ngai vàng điện ngọc, vợ đẹp con thơ để dấn thân đi tìm chân lý. Đến đây chúng ta cũng thấy được việc cạo bỏ râu tóc, lìa người thân đã có từ thời Đức Phật còn tại thế cho đến nay.  Cho dù vào thời đại tiến bộ, vật chất cao, ngôn từ tiến bộ, nhưng ý nghĩa của nó cũng như vậy.Theo giáo pháp nhà Phật, khi làm con muốn xuất gia tu hành thì phải có sự ưng thuận của cha mẹ, chứ không phải như ở nước Mỹ cứ trên 18 tuổi là được tự do muốn làm gì thì làm. Trước kia vì tùy theo phong tục quốc gia  nên Phật Giáo ở Trung Hoa và Ấn Độ đòi hỏi kẻ làm con thì phải thưa rõ chí nguyện của mình với song thân và xin phép cáo từ đi xuất gia. Và các phong tục này cũng được lưu truyền cho đến ngày nay. Chính lẽ đó mà xuất gia còn có nghĩa là xuất thế tục gia, xuất phiền não gia và xuất tam giới gia.

          -Xuất thế tục gia là ra khỏi cái gia đình của thế gian, trừ bỏ mọi sự trói buộc của tự thân, sống đời sống Tỳ Kheo, không có gia đình với mục đích cao thượng. Chính có lẽ đó mà người ta muốn rời bỏ căn nhà thế tục và cũng là nhà lửa này.

“ Tam giới vô an, do như hỏa trạch”

( Ba cõi không yên, giống như nhà lửa)

                                                   

           -Xuất phiền não gia là đi ra khỏi căn nhà phiền não của chính mình bằng đời sống tu hành.

           -Xuất tam giới gia là  đi ra khỏi căn nhà Dục giới- Sắc giới- Vô sắc giới.

          Theo Pháp Uẩn Túc Luận: Có bốn loại xuất gia.

          Một là, Thân tâm đều không xuất gia: Chỉ cho người thế tục chìm đắm trong ngũ dục ái nhiễm.

         Hai là, Thân xuất gia Tâm không xuất gia: Là hạng người thân tuy ở chùa, vẫn cạo tóc, mặc hàng phục, học đạo nhưng tâm niệm thì luôn bị trói buộc, tìm cầu ngũ dục của thế gian. Cho nên cuộc sống của họ không khác gì so với người thế tục. Đây chính là thành phần sâu mọt trong Đạo Phật, là loại “ Sư tử trùng trung, thực sư tử nhục”, làm hủy hoại Phật Pháp. Chính vì lẽ đó mà có ý kiến cho rằng : Chiếc áo  không làm nên một vị tu sĩ là vậy. Nhưng nếu bỏ chiếc áo thì sẽ như thế nào? Chúng ta hãy xét loại xuất gia thứ ba sẽ rõ.

         Ba là, Tâm xuất gia thân chẳng xuất gia: Là chỉ các vị Bồ Tát đã chứng ngộ không còn tham đắm, vui thích ngũ dục của thế gian. Nhưng vì hạnh nguyện hóa độ chúng sanh, nên các Ngài hóa hiện thân phận người tại gia, sống cuộc đời như người thế tục. Chẳng hạn như các Ngài Duy Ma, Ngài Hiện Hộ v.v… Bên cạnh còn chỉ các vị cư sĩ phàm phu, tuy hình thức như người đời, nhưng thái độ sống không nhiễm ô thế tục, chẳng hạn như Bàng Uẩn Cư Sĩ, Tuệ Trung Thượng sĩ v.v…Mà nhân vật hiện tại là Thầy Lê Mạnh Thát. Đứng trên phương diện nào xét cũng vậy, người học đạo không luận xuất gia hay tại gia đều như nhau không khác. Phật tử tại gia tuy thân không cạo tóc , không mặc áo cà sa, nhưng chỉ cần chí mong được xuất gia, tức tâm xuất gia là tốt rồi. Vua Đường Thái Tông là Lý Thế Dân nói : Xuất gia là việc của của Bậc đại trượng phu, không phải là kẻ làm tướng văn, tướng võ có thể đảm đương nỗi. Nếu không thể làm một vị Tỷ Kheo xuất gia có thể hoằng dương chánh pháp lợi sanh, thì tốt hơn hết nên làm vị cư sĩ tại gia hộ trì chánh pháp. Điều này cũng đã được nói rõ trong điều giác ngộ thứ 7 trong Kinh Bát Đại Nhân Giác.

          Loại xuất gia thứ tư , cũng chính là loại ưu việt hơn hết, vì biểu hiện vẹn ý nghĩa của từ “ xuất gia” về cả hình tướng lẫn tâm niệm. Đó là :Thân tâm đều xuất gia. Chỉ những vị lưu trú nơi vắng vẻ, như rừng núi , tự viện v.v… Tâm họ đang chế ngự  hoặc không còn đắm nhiễm các hiện tượng của ngũ dục thế gian, như sắc, danh, lợi , v.v…Cuộc sống luôn nương tựa Tam Bảo, giữ giới thanh tịnh, đọan trừ mọi phiền não, cầu mong giải thoát giác ngộ.

           Một khi đã hiểu rõ vấn đề trên thì việc xuất gia mới thật sự có ý nhĩa:

“ Xuất gia hoằng Phật đạo

Thề độ nhất thiết nhân”.

(Xuất gia truyền Phật đạo

Nguyện độ hết chúng sanh).

          Thông qua hai câu trên mình cũng đủ hiểu được mục đích của việc xuất gia là gì rồi. Đó là để hóa độ hết tất cả mọi  người.

          Nhưng để trở thành một người xuất gia thực thụ thì người đó phải hợp giữa thân giáo và khẩu giáo bởi lẽ Tâm xuất gia, thân cũng xuất gia thì đó mới đúng nghĩa.

          Do đó, người xuất gia với mục đích là mong cầu giải thoát để hóa độ quần sanh. Muốn cho xã hội không còn áp bức không còn khổ đau phiền não để đạt được cái an lạc hạnh phúc thì hàng  xuất gia phải đem đạo lý thực hiện trên bản thân, có như vậy mới phổ biến tinh thần cao đẹp lý tưởng của Phật Giáo.

          Thông qua ý nghĩa của bài kệ, cũng như các loại xuất gia chúng ta dường như đã hiểu được cái phần nào ý nghĩa của việc cạo bỏ râu tóc, từ bỏ gia đình… Mặc dù chỉ là hình thức bên ngoài nhưng cũng đã đủ để chứng minh rõ sự buông xã, sự xã bỏ những thứ phiền, của thế gian, bước đầu của người cầu giải thoát , chấp nhận sống một đời sống Phạm hạnh về thân, từ bỏ gia đình , sống không gia đình, bỏ mọi thứ dục lạc mà một người thường tận hưởng. Để có thể hướng tới một con đường tu tập thiết thực nhất, an lạc nhất theo đúng pháp và giới Luật của Đức Phật.HET=NAM MO BON SU THICH CA MAU NI PHAT.( 3 LAN ).GIAO HOI PHAT GIAO VIETNAM TREN THE GIOI.TINH THAT KIM LIEN.THICH NU CHAN TANH.AUSTRALIA,SYDNEY.27/10/2019.