Hiểu thông thường thì pháp giới nghĩa là Phật tánh. Ðối với chư tổ trong phái Hoa Nghiêm thì chữ pháp giới này có hàm ý rộng hơn chữ Phật tánh. Có tổ sư thuyết pháp mấy mấy tháng trời mà vẫn giảng chưa hết ý nghĩa hai chữ pháp giới! Theo trưởng giả Lý Thông Huyền, chữ pháp giới được định nghĩa như sau:
Bản tánh độc lập không dựa vào đâu của mọi sự, từ thân thể tới tâm tình tới ngoại vật - bản tánh ấy gọi là pháp. Khi cái một và cái nhiều thông triệt dung nhiếp, khi cái đúng và sai, thật và giả hoàn toàn dứt mất thì đó gọi là giới.
Nói cách khác thì pháp là chân lý tuyệt đối vô hình vô tướng, bất sinh bất diệt; nó là bản thể của mọi sự. Tuy ta không thể thấy nó, như thiếu nó không được, cũng như mọi thiên thể thì dựa vào hư không, thiếu hư không thì chẳng sao thiên thể tồn tại. Như hư không chẳng dựa vào đâu. Cũng vậy, chân lý tuyệt đối thì độc lập chẳng dựa vào đâu. Do đó chữ pháp này thì đồng nghĩa với chữ Phật tánh, chân như, thể tánh, chân tâm, chân không.
Ðối với chúng ta, những kẻ tuy còn mê muội, nhưng ai nấy đều có cùng một thể tánh như nhau, cùng một Phật tánh bất sinh bất diệt, vô hình vô tướng. Nhưng vì u mê, ta không sao thấy được Phật tánh. Bây giờ nếu chịu khó ngồi thiền, dụng công tu hành thì từ từ tâm trí khai mở, ta sẽ biết được Phật tánh. Giống như người lấy khăn lau tấm gương đầy bụi, càng lau gương càng sáng; cũng vậy, càng tiến tu thì bao nhiêu vọng tưởng chấp trước điên đảo càng rơi rụng. Lúc ấy người tu càng lúc càng phát triển một năng lực đặc biệt, không thuộc trong phạm vi của tai mắt mũi lưỡi thân ý, để tri nhận sự hiện hữu của Phật tánh. Năng lực ấy gọi là trí huệ.
Giới chính là khung cảnh mà qua đó trí huệ vận hành. Nhưng bởi vì Phật tánh là cảnh tuyệt đối, do đó trí huệ cũng tuyệt đối và giới cũng là cảnh tuyệt đối. Trong thực tế tu trì nếu khi chấp trước, phiền não được ta buông xả thì lập tức ta sẽ cảm nghiệm tự tại. Sự cảm nghiệm này không những xảy ra trên phương diện cảm quan (tức là tri nhận được bằng tai mắt mũi lưỡi thân ý) mà còn xảy ra trong một tâm thức sâu sắc hơn, mà ta không sao diễn tả lại bằng ngôn từ cho bạn đồng tu nghe. Ðó chính là tác dụng của giới
Ðối với chúng ta, những kẻ tuy còn mê muội, nhưng ai nấy đều có cùng một thể tánh như nhau, cùng một Phật tánh bất sinh bất diệt, vô hình vô tướng. Nhưng vì u mê, ta không sao thấy được Phật tánh. Bây giờ nếu chịu khó ngồi thiền, dụng công tu hành thì từ từ tâm trí khai mở, ta sẽ biết được Phật tánh. Giống như người lấy khăn lau tấm gương đầy bụi, càng lau gương càng sáng; cũng vậy, càng tiến tu thì bao nhiêu vọng tưởng chấp trước điên đảo càng rơi rụng. Lúc ấy người tu càng lúc càng phát triển một năng lực đặc biệt, không thuộc trong phạm vi của tai mắt mũi lưỡi thân ý, để tri nhận sự hiện hữu của Phật tánh. Năng lực ấy gọi là trí huệ.
Giới chính là khung cảnh mà qua đó trí huệ vận hành. Nhưng bởi vì Phật tánh là cảnh tuyệt đối, do đó trí huệ cũng tuyệt đối và giới cũng là cảnh tuyệt đối. Trong thực tế tu trì nếu khi chấp trước, phiền não được ta buông xả thì lập tức ta sẽ cảm nghiệm tự tại. Sự cảm nghiệm này không những xảy ra trên phương diện cảm quan (tức là tri nhận được bằng tai mắt mũi lưỡi thân ý) mà còn xảy ra trong một tâm thức sâu sắc hơn, mà ta không sao diễn tả lại bằng ngôn từ cho bạn đồng tu nghe. Ðó chính là tác dụng của giới
- Chữ pháp nhấn mạnh vào khía cạnh bất biến, của Phật tánh. Chữ giới nhấn mạnh vào khía cạnh vô ngại biến hoá của Phật tánh. Pháp chỉ vào tính chất, còn giới chỉ vào tác dụng.
- Chữ pháp nói về chân lý tuyệt đối, còn chữ giới nói về cảnh giới của sự vận hành của trí huệ để ngộ nhập vào chân lý ấy.
- Ðã khó hiểu như vậy, nhưng chư tổ lại còn sáng chế ra hai thuật ngữ khác, khiến cho thêm khó hiểu: thay cho chữ pháp là chữ lý, thế cho chữ giới là chữ sự. (Nếu hai chữ ấy chưa đủ làm bạn rối loạn, thì đây hai thuật ngữ ‘hóc búa’ khác: lý pháp giới và sự pháp giới!).
No comments:
Post a Comment