PHÁ HÀNH (Phẩm 13)

Phá HÀNH

Phẩm 13

Hỏi:

Như kinh Phật có nói

Pháp bị cướp là dối

Các hành bị cướp đoạt

Cho nên là hư dối (1)

Trong kinh Phật có nói các hành bị cướp đoạt là hư dối. Vậy Phật thừa nhận có các hành, mới bị cướp đoạt?

Đáp:

Hư dối bị cướp đoạt

Cái gì bị cướp đoạt?

Phật dạy việc như thế

Muốn chỉ bày nghĩa không (2)

Cái gì bị cướp đoạt? Chính là sự hư dối. Hư dối tức không thực có. Các hành hư dối nên không thực có. Đây, Phật muốn chỉ bày nghĩa không, không phải thừa nhận thật có các hành.

Luận Đại Trí Độ viết: “Phật có khi nói hết thảy pháp hữu vi là hành, hoặc nói ba hành là thân hành, khẩu hành và ý hành...”. Các Hành bị cướp đoạt – nghĩa là bị vô thường chi phối – nên biết là không tánh, chỉ như bóng trong gương.

Vì các pháp có khác

Biết đều là không tánh

Pháp không tánh cũng không

Vì tất cả pháp không (3)

Tất cả pháp ở thế gian, từ khi sanh đến khi diệt là một dòng chuyển biến liên tục không dừng trụ. Sanh rồi diệt, diệt rồi sanh. Nên biết các pháp không tánh.

. Sắc ấm: Chuyển biến sanh trưởng từ nhỏ đến lớn, từ bé đến già, sanh diệt trên từng sát na.

. Thọ, tưởng, thức ấm: Tùy duyên mà có, tùy duyên mà không, không ở một tướng cố định nào, trạng thái này sanh rồi diệt, trạng thái khác sanh rồi diệt.

. Hành ấm: Thân hành, khẩu hành, ý hành thay đổi chiêu cảm ba cõi Dục giới, Sắc giới và Vô sắc giới.

Các pháp không có pháp nào có tướng thường trụ, nên biết các pháp không tánh.

Và “pháp không tánh” cũng phải không, vì các pháp “không”.

Hỏi: Tại sao nói “pháp không tánh” phải không?

Đáp:

Nếu các pháp không tánh

Làm sao nói anh nhi

Cho đến lúc lão niên

Mà có các thứ khác (4)

Nếu cho các pháp không tánh là thực có, thì lại rơi vào chấp không, có khác nào chấp pháp có tánh. Chấp không có hai thứ:

1. Đoạn diệt nên không
2. Thường không

- Nếu là đoạn diệt, tức trước có sau không thì khi tướng anh nhi diệt là mất luôn, không thể làm nhân để có tướng trung niên và lão niên.

- Lại nữa, nếu cho không tánh là thực có, thì không có vạn vật sanh khởi hiện diện được. Đây là trạng thái ngoan không (thường không).

Như sóng muốn có thì ít nhất phải có mặt nước. Nước gặp duyên gió mới có sóng, nếu không nước thì có gió bao nhiêu cũng không có sóng. Ở đây nếu thật có pháp không tánh, thì ngay cả tướng anh nhi cũng không, nói gì tráng niên, lão niên.

Nên biết

Nếu các pháp có tánh

Làm sao mà được khác

Nếu các pháp không tánh

Làm sao mà có khác (5)

- Như vậy nếu khẳng định pháp có tánh thì vạn vật không có sự sanh trưởng, thay đổi tướng trạng từ nhỏ đến lớn, từ bé đến già, cũng không biến chuyển mà thường trụ bất biến. Nhưng ở thế gian mọi thứ vẫn thay đổi, vẫn sanh trưởng...

- Còn nếu khẳng định pháp không tánh thì vạn vật lại không tồn tại. Nếu thật không tánh thì không cội gốc để có pháp, không pháp làm gì có tướng để nhận biết pháp, để phân biệt được pháp như hiện nay.

Lại nữa, tướng trạng trong một pháp dù thay đổi trên từng sát na, ta vẫn khó có thể nhầm lẫn từ pháp này sang pháp khác. Như gà là gà, bò là bò, dù nhỏ hay lớn. Mỗi pháp có “gì đó” để giữ cái riêng của nó. Vì vậy khẳng định không tánh cũng không được.

Nên biết khẳng định là pháp có tánh hay pháp không tánh đều không thể được.

Pháp ấy ắt không khác

Pháp khác cũng không khác

Như tráng chẳng tạo lão

Lão cũng chẳng tạo tráng (6)

Nếu pháp ấy tức khác

Sữa nên tức là lạc

Lìa sữa có pháp gì

Mà hay làm ra lạc (7)

Pháp ấy ắt không khác, là muốn nói đến tướng trạng thay đổi trong một pháp, nếu cho chúng chỉ là một, ắt không có sự khác này.

Pháp khác ắt không khác, là nếu nói tướng trạng thay đổi ở một pháp là do nhiều pháp khác mà có sự khác, thì cũng không có sự khác này.

@ Như có một người từ khi sanh ra đến khi chết thường trải qua mấy giai đoạn: Hài nhi, tráng niên, lão niên...

- Nếu chính pháp đó thì khi có tướng hài nhi vẫn chỉ là tướng hài nhi, trước cũng như sau, không thể làm thành tráng niên rồi lão niên, vì chính pháp ấy, chỉ là một tướng mà thôi. Thực tế thì ta thấy có hài nhi, có tráng niên, có lão niên, các tướng đều khác. Một nhỏ, một lớn, một già, một trẻ không thể nói chỉ một pháp ấy.

- Nếu các tướng trạng hài nhi, tráng niên, lão niên... là các pháp khác biệt, thì lại không có sự liên hệ, không có sự tương tục. Hài nhi cũng không là nhân làm thành tráng niên, tráng niên không là nhân làm thành lão niên. Trên thực tế các tướng trên là của một người, tạm nói là ba tướng, thật ra các tướng trạng thay đổi trên từng sát na mà mắt thường chúng ta không cảm nhận được.

Nếu các pháp đó là một, là khác... thì chúng không do nhân duyên mà thành, nên tráng không nhân lão mà có, lão cũng chẳng nhân tráng mà thành.

- Nếu nói pháp đó tức là pháp khác thì giống như nói sữa tức là lạc. Nếu sữa tức là lạc thì không cần nhân duyên chưng nấu... sữa vẫn là lạc. Lại nữa, nếu không nhân duyên sữa vẫn là lạc thì sữa chính là lạc. Nhưng sữa không phải là lạc, nếu sữa là lạc thì không nói là khác. Nhưng khẳng định sữa khác lạc cũng không được. Nếu là khác thì lìa sữa vẫn có lạc, nhưng lìa sữa thì không nhân đâu làm ra lạc.

Như vậy, hài nhi – tráng niên – lão niên hay sữa và lạc không phải một không phải khác. Chúng do nhân duyên mà thành. Thực tánh là không. Chẳng có (tánh) cũng chẳng không (tánh), chẳng một cũng chẳng khác.

Đây là nghĩa không của pháp.

Nếu có pháp chẳng không

Ắt nên có pháp không

Thật không pháp chẳng không

Làm sao có pháp không (8)

Pháp chẳng không, là nói pháp có tánh.

Pháp chẳng không và pháp không được hình thành do sự tương quan đối đãi mà ra. Có cái này mới có cái kia, không thì cùng không. Như nói tay này là tay trái thì ắt phải có tay phải mới nói tay trái. Nếu chỉ có một tay như một cái đầu thì không ai nói đầu trái đầu phải. Lại nữa, nếu tay chỉ là tay không phân biệt cái này là trái thì ắt không nói cái còn lại là phải. Vì chúng sanh trên thực tướng các pháp mà chấp là có tánh, nên mới nói không tánh để phá.

Thực tướng của các pháp không lệ thuộc vào có, không, chẳng có, chẳng không... Nói chung không thể sanh khởi thêm thứ gì trên các pháp.

Đại Thánh nói pháp không

Vì để lìa kiến chấp

Nếu lại thấy có không

Chư Phật khó hóa độ (9)

Đức Phật nói pháp “không” để phá các phân biệt chấp trước của chúng sanh đối với các pháp. Kiến chấp thì nhiều, nhưng không ra ngoài có và không. Chính các kiến chấp này mà chúng sanh tạo nghiệp luân chuyển trong tam giới. Thấy có thì cho là thực có, nghe không lại chấp là thực không, mà không nhận ra chỗ thâm sâu của lời Phật dạy. Chấp các pháp là thực có, thì sanh tham trước, tạo nghiệp. Nếu không cho các pháp là thực có, thì lại cho các pháp là thực không, bài bác nhân quả càng thêm nguy hại. Nếu cứ quây cuồng trong các đối đãi phân biệt thì chư PHật khó hóa độ, tức không nhân chân được thực tướng của các pháp.

Sự lệ thuộc vào nhị biên của chúng ta hầu như thành tánh. Nghe không xấu, lập tức nghĩ ngay đến tốt. Không thương lập tức nhảy ngay sang ghét. Ít bao giờ chịu dừng ngang nơi “không cái này cũng không cái kia”. Vì vậy dòng tâm thức cứ chuyển biến liên tục, rồi cái này làm nhân cho cái kia, cái kia làm nhân cho cái này, ràng rịt nhau chặt chẽ nối tiếp sanh khởi. Tâm sanh cảnh, rối cảnh sanh tâm, thành thực tướng các pháp dù đơn giản, cũng khó thâm nhập!

Các hành không thực có, nhưng không thực không – vì nếu, khi chưa thấu suốt được thực tướng của nó, thì nó vẫn tồn tại, và hành chúng ta.HET=NAM MO BON SU THICH CA MAU NI PHAT.( 3 LAN ).TINH THAT KIM LIEN.THICH NU CHAN TANH.GIAC TAM .AUSTRALIA,SYDNEY.8/3/2018.